Η είδηση δεν είναι ένα ακόμη τυπικό αντίο. Είναι από εκείνες που σε αναγκάζουν να κοντοσταθείς και να γυρίσεις το βλέμμα πίσω. Ο Βασίλης Γκούμας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 79 ετών και το ελληνικό μπάσκετ αποχαιρετά έναν από τους τελευταίους σπουδαίους εκπροσώπους μιας εποχής που μπορεί να στερούνταν προβολής, αλλά ξεχείλιζε από προσωπικότητες.
Ο «Αυτοκράτορας», όπως τον αποκαλούσαν, δεν ήταν μια υπερβολική προσφώνηση. Ήταν ένας τίτλος που κατέκτησε μέσα στο γήπεδο. Σε χρόνια πιο σκληρά, με μεγαλύτερη επαφή και λιγότερη δημοσιότητα, ο Γκούμας κατάφερε να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς. Αγωνιζόμενος ως πάουερ φόργουορντ και σέντερ, ξεχώριζε για την ευχέρεια στις κινήσεις του, το αξιόπιστο σουτ από μέση απόσταση σε μια εποχή που δεν ήταν δεδομένο και, πάνω απ’ όλα, για την ικανότητά του να σηκώνει το βάρος μιας ομάδας στους ώμους του.
Από τον Βόλο στην κορυφή και οι 10.000 που έγραψαν ιστορία
Η διαδρομή του δεν ήταν γραμμική. Ξεκίνησε στον Βόλο, πέρασε από τον Πανελλήνιο ως έφηβος και βρέθηκε μέχρι την Αιθιοπία, σε μια εποχή που τέτοιες μετακινήσεις έμοιαζαν σχεδόν εξωπραγματικές για Έλληνα αθλητή. Όταν επέστρεψε, δεν άργησε να αφήσει το στίγμα του.
Τέσσερις φορές πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος, το 1970, το 1974, το 1975 και το 1977, με επιδόσεις που για χρόνια έμοιαζαν άπιαστες. Οι 670 πόντοι του το 1977 δεν ήταν απλώς μια επίδοση. Ήταν η απόδειξη ότι ο Γκούμας έπαιζε σε άλλο επίπεδο για τα δεδομένα της εποχής.
Και μετά ήρθε εκείνη η βραδιά στις 3 Δεκεμβρίου 1983. Στο κλειστό της Νέας Φιλαδέλφειας, με τη φανέλα της ΑΕΚ απέναντι στον ΒΑΟ, ο Γκούμας έγινε ο πρώτος παίκτης στην ιστορία του ελληνικού πρωταθλήματος που ξεπέρασε τους 10.000 πόντους. Το παιχνίδι σταμάτησε. Όχι για φάουλ ή ένσταση. Για να τον χειροκροτήσουν όλοι. Συμπαίκτες και αντίπαλοι. Μια εικόνα που δύσκολα συναντάς σήμερα.
Όταν έκλεισε την καριέρα του το 1987, είχε 11.030 πόντους σε 412 αγώνες, με μέσο όρο 26,8. Αριθμοί που εξηγούν γιατί έμεινε στην κορυφή μέχρι να εμφανιστεί ο Νίκος Γκάλης και να αλλάξει τα δεδομένα του ελληνικού μπάσκετ.
Ο ηγέτης που δεν χώρεσε ποτέ σε καλούπια
Η καριέρα του δεν ήταν μόνο αριθμοί. Ήταν και ιστορίες. Με την Εθνική Ελλάδας φόρεσε τη φανέλα 114 φορές και σημείωσε 1.641 πόντους. Έβδομος σκόρερ όλων των εποχών μέχρι σήμερα. Στο Προολυμπιακό του 1972 έφτασε στους 20,1 πόντους κατά μέσο όρο, δείχνοντας ότι μπορούσε να σταθεί απέναντι στους καλύτερους.
Κι όμως, ο Γκούμας δεν ήταν ποτέ εύκολος χαρακτήρας. Αντισυμβατικός, εκτός πλαισίου, από εκείνους που δεν χωρούσαν σε κανόνες. Το περιστατικό στο Βελιγράδι, όταν πέταξε τα δώρα της αποστολής στον Δούναβη, έμεινε στην ιστορία όσο και οι εμφανίσεις του. Πλήρωσε το τίμημα με αποκλεισμό από την Εθνική, αλλά αυτός ήταν. Αυθεντικός, χωρίς φίλτρα.
Το 1974 φόρεσε τη φανέλα της Μικτής Ευρώπης δίπλα σε ιερά τέρατα όπως ο Σεργκέι Μπέλοφ, ο Κρέζιμιρ Τσόσιτς και ο Ντίνο Μενεγκίν. Δεν ήταν απλώς μια τιμητική συμμετοχή. Ήταν επιβεβαίωση ότι ανήκε στο ίδιο επίπεδο.
Και όταν το 1981 πήρε μεταγραφή στην ΑΕΚ, δεν πήγε απλώς για τα τελευταία του χρόνια. Πήγε για να αφήσει αποτύπωμα. Στον τελικό Κυπέλλου εκείνης της χρονιάς απέναντι στον Ηρακλή, έβαλε 30 πόντους και χάρισε στην «Ένωση» τον πρώτο της τίτλο μετά από 11 χρόνια. Ήταν ο άνθρωπος των μεγάλων στιγμών, ακόμη και όταν το κοντέρ έγραφε ήδη πολλά χιλιόμετρα.
Το φινάλε τον βρήκε στον Ηλυσιακό, να οδηγεί την ομάδα στην Α1 και να αποδεικνύει ότι η ηλικία δεν είναι πάντα περιορισμός. Στα 40 του, τη σεζόν 1986-87, ήταν δεύτερος σκόρερ του πρωταθλήματος με 22,3 πόντους μέσο όρο. Σε μια εποχή που οι περισσότεροι είχαν ήδη αποσυρθεί, εκείνος συνέχιζε να πρωταγωνιστεί.
Ο Βασίλης Γκούμας δεν ήταν απλώς ένας μεγάλος παίκτης. Ήταν μια ολόκληρη εποχή. Από εκείνες που έβαλαν τα θεμέλια για να έρθουν όσα ακολούθησαν. Το ελληνικό μπάσκετ τον αποχαιρετά γνωρίζοντας ότι τέτοιες μορφές δεν ξεχνιούνται. Μένουν στα γήπεδα, στις ιστορίες, στους αριθμούς και κυρίως στη μνήμη όσων έζησαν έστω και λίγο από τον «Αυτοκράτορα».
