Η Ζένιτσα δεν είναι ακριβώς το κέντρο του ποδοσφαιρικού κόσμου. Το βράδυ της Τρίτης όμως έγινε το επίκεντρο μιας ιστορίας που θα συζητιέται για χρόνια: μιας από τις πιο βαριές στιγμές για την Ιταλία και, ταυτόχρονα, της μεγαλύτερης επιτυχίας της Βοσνίας/Ερζεγοβίνης εδώ και μια δεκαετία. Το 1-1 της κανονικής διάρκειας έκρυβε περισσότερα απ’ όσα έδειχνε, και η διαδικασία των πέναλτι φρόντισε να τα φέρει όλα στην επιφάνεια. Με το 4-3 στη «ρώσικη ρουλέτα», οι Βόσνιοι πήραν το εισιτήριο για το Μουντιάλ του 2026 και έστειλαν τους «ατζούρι» πίσω στο σπίτι για τρίτη συνεχόμενη μεγάλη διοργάνωση.
Η ομάδα του Σεργκέι Μπαρμπάρεζ δεν κέρδισε απλώς ένα αγώνα. Κέρδισε μια ιστορία που κυνηγούσε από το 2014 και μετά. Και το έκανε με τρόπο που δείχνει χαρακτήρα ομάδας που δεν λύγισε ούτε όταν βρέθηκε πίσω στο σκορ, ούτε όταν απέναντί της είχε μια Ιταλία που ακόμη και με δέκα παίκτες ξέρει να κλείνει χώρους σαν να παίζει με έντεκα.
Το φαβορί που λύγισε από το ίδιο του το βάρος
Η αρχή έμοιαζε ιδανική για τους Ιταλούς. Στο 15ο λεπτό, ο Μόιζε Κεν επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται στο καλύτερο φεγγάρι της καριέρας του, σκοράροντας για έκτο συνεχόμενο διεθνές παιχνίδι. Το τελείωμα με το πρώτο σουτ έξω από την περιοχή ήταν κίνηση επιθετικού που «βλέπει» γκολ πριν καν πάρει την μπάλα. Ήταν το όγδοο γκολ του σε αυτό το σερί αγώνων, ένα νούμερο που από μόνο του δείχνει γιατί η Ιταλία έδειχνε να πατάει καλά.
Κι όμως, εκεί άρχισε να χτίζεται το πρόβλημα. Η αποβολή του Αλεσάντρο Μπαστόνι λίγο πριν το ημίχρονο άλλαξε τις ισορροπίες. Ο Τζενάρο Γκατούζο αναγκάστηκε να τραβήξει πίσω την ομάδα του, θυσιάζοντας τον Ρετέγκι για να βάλει τον Γκάτι και να κρατήσει την άμυνα όρθια. Το πλάνο επιβίωσης λειτούργησε για μεγάλο διάστημα, αλλά η Ιταλία έχασε μέτρα, έχασε κατοχή, έχασε τελικά και τον έλεγχο.
Οι αριθμοί λένε την αλήθεια. Η Βοσνία/Ερζεγοβίνη είχε την πρωτοβουλία στο μεγαλύτερο κομμάτι του αγώνα, δημιούργησε περισσότερες τελικές και πίεσε μέχρι το τέλος. Δεν είχε όμως το καθαρό μυαλό στην τελική προσπάθεια, μέχρι τη στιγμή που ο χρόνος άρχισε να πιέζει ασφικτικά.
Από το 78’ και μετά έκανε την πρόκριση δική της υπόθεση
Δεν ήταν σύμπτωση. Η ισοφάριση του Χάρις Ταμπάκοβιτς στο 79’ ήρθε να επιβεβαιώσει μια τάση που πλέον μοιάζει με κανόνα. Οι Βόσνιοι έχουν σημειώσει τα τρία τελευταία εντός έδρας γκολ τους μετά το 78ο λεπτό. Είναι μια ομάδα που δεν πανικοβάλλεται όταν το παιχνίδι στραβώνει και αυτό φάνηκε ξανά.
Η φάση του γκολ ήταν σχεδόν συμβολική. Ο Τζέκο παίρνει την κεφαλιά, ο Ντοναρούμα αποκρούει εντυπωσιακά και ο Ταμπάκοβιτς είναι εκεί για να «σκουπίσει». Γκολ περισσότερο επιμονής παρά έμπνευσης. Από αυτά που σε κρατούν ζωντανό.
Στο φινάλε της κανονικής διάρκειας και στην παράταση, η Ιταλία είχε τις στιγμές της. Ο Ντοναρούμα κράτησε όρθια την ομάδα του σε κρίσιμες φάσεις, ο Βασίλι απάντησε στην άλλη πλευρά και το ματς πήγε εκεί που συχνά καταλήγουν τέτοια παιχνίδια. Στα πέναλτι.
Οι Βόσνιοι ήταν αλάνθαστοι. Ταχιρόβιτς, Ταμπάκοβιτς, Αλαϊμπέγκοβιτς και Μπαϊρακταρέβιτς εκτέλεσαν με ψυχραιμία. Από την άλλη, ο Εσπόζιτο έστειλε την μπάλα άουτ και ο Κριστάντε βρήκε δοκάρι. Η κατάληξη ήταν σχεδόν προδιαγεγραμμένη.
Η Ιταλία μένει εκτός Μουντιάλ για τρίτη συνεχόμενη φορά. Ένα στατιστικό που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε αδιανόητο για μια χώρα με τέσσερα τρόπαια. Και όσο κι αν ο Γκατούζο μίλησε για περηφάνια και προσπάθεια, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο δεν αρκεί να παλεύεις. Πρέπει και να τελειώνεις τις δουλειές.
Η Ιταλία κουβαλά μια βαριά ιστορία όταν τα παιχνίδια κρίνονται στη «ρώσικη ρουλέτα» των πέναλτι. Οι αποκλεισμοί της έχουν αφήσει σημάδια που ακόμη συζητιούνται. Στα Παγκόσμια Κύπελλα έχει λυγίσει τρεις φορές: στον ημιτελικό του 1990 απέναντι στην Αργεντινή, στη φάση των «16» το 1998 από τη Γαλλία και φυσικά στον επικό τελικό του 1994 κόντρα στη Βραζιλία. Στα Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα η εικόνα δεν είναι καλύτερη, με δύο ακόμη πικρές εξόδους – από την Ισπανία το 2008 και από τη Γερμανία το 2016, αμφότερες στα προημιτελικά. Συνολικά, πέντε αποκλεισμοί σε μεγάλες διοργανώσεις επιβεβαιώνουν ότι η γραμμή των έντεκα μέτρων δεν υπήρξε ποτέ σύμμαχος των «ατζούρι».
Από την άλλη πλευρά, η Βοσνία/Ερζεγοβίνη ετοιμάζει βαλίτσες για τη δεύτερη συμμετοχή της σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου. Και το κάνει με μια ομάδα που, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Μπαρμπάρεζ, φαίνεται να έρχεται νωρίτερα απ’ ό,τι υπολόγιζαν.
Δεν είναι απλώς μια πρόκριση. Είναι ένα μήνυμα. Ότι το ποδόσφαιρο δεν γράφεται μόνο από τους «μεγάλους», αλλά και από αυτούς που αντέχουν να παλεύουν μέχρι το τελευταίο λεπτό.
